"Con người có tổ có tông / Như cây có cội như sông có nguồn"
Không thể phủ nhận được rằng, dù ở đâu hay trong bất kì hoàn cảnh nào, cội rễ, gốc gác với nhiều người Việt Nam vẫn đóng vai trò, ý nghĩa vô cùng to lớn bởi đây là nơi chôn rau cắt rốn của họ, là nơi họ sinh ra và gắn bó suốt những ngày tháng còn thơ dại. Họ tìm về với nguồn cội không chỉ để gần gũi hơn với gia đình và dòng họ mà còn là cách để họ tìm lại chính bản thân mình. Ngoài những giá trị văn hóa truyền thống, cội rễ với đa phần người Việt còn là sự gắn kết và tiếp nối của các thế hệ qua những bộ gia phả - điểm tựa tinh thần của hiện tại và quá khứ.
Gia phả là nơi ghi chép các thứ tự, các đời theo hệ thống huyết mạch trên dưới được thuật lại phân minh để cho những đời con cháu về sau nhìn vào có thể hiểu rõ được về nguồn cội của mình. Chính vì thế, với người Việt Nam mà nói, nhất là với giới trẻ, gia phả là tài liệu có vai trò to lớn trong việc giáo dục tìm về với nguồn cội.
Giới trẻ học được gì qua gia phả?
Mang giá trị nhân văn sâu sắc, gia phả không chỉ ghi chép lại đầy đủ lịch sử của gia tộc (bao gồm tên họ, hiệu, huý mỗi thành viên, các chi, các nhánh của mỗi dòng họ) mà còn ghi lại các sự kiện lịch sử, sự biến đổi xã hội liên tục. Cuộc sống ngày càng chạy theo những công nghệ hiện đại, dòng thời gian chảy qua những bộn bề công việc khiến các bạn trẻ dễ dàng bỏ quên những giá trị truyền thống. Chính vì thế cuốn gia phả chính là tư liệu hữu ích giúp các bạn trẻ hiểu được nguồn gốc, tổ tiên của mình và về những thế hệ trước đó.
Đa số giới trẻ hiện nay chỉ quan tâm và tìm hiểu về những người thân bên cạnh mà quên đi rằng họ có một dòng họ, tổ tiên hào hùng mà đây mới chính là cội nguồn, gốc gác và là cơ sở để họ sinh ra và lớn lên. Lúc này cuốn gia phả đóng vai trò như một tư liệu ghi chép lại chi tiết thông tin, giúp họ dễ dàng, nhanh chóng và chính xác nhất tìm hiểu lại những thế hệ đi trước.
Trong lịch sử hình thành và giữ nước, Việt Nam nói chung và các dòng họ nói riêng phải trải qua biết bao thăng trầm và biến cố để có thể tạo dựng được một dòng họ vững mạnh. Gia phả sinh ra để ghi chép lại những sự việc đã xảy ra của dòng tộc và truyền lại thông tin, giúp cho mỗi người hiểu về tất cả những vấn đề đã từng xảy ra trong lịch sử. Từ đây, giới trẻ mới thấm thía được công lao to lớn của các thế hệ đi trước, là nguồn cảm hứng và động lực để họ cố gắng xây dựng kiến thiết nước nhà, phát triển bản thân, yêu gia đình, dòng họ, đất nước.
Tạm kết
Gia phả là gia bảo của mỗi dòng họ với sứ mệnh giúp dòng họ, các chi, các cành lần tìm về gốc rễ, chắp nối cội nguồn. Lớn lao hơn, gia phả củng cố gia tộc, gia phong để giáo dục đạo đức cho con cháu. Chứa đựng những công đức, những giá trị văn hóa tinh hoa, gia phả chính là tư liệu mà các thế hệ đời trước tỉ mẩn ghi lại để truyền lại những gì tốt đẹp nhất cho con cháu đời sau.
(Nguồn: Viettoc)